VinQuant
Đầu tư 101 · Bài 19/21 · 7 phút đọc

Những bẫy tâm lý của nhà đầu tư

Mục tiêuNhận ra các thiên kiến phổ biến và cách tự bảo vệ trước chúng.

Nghiên cứu tài chính hành vi cho thấy nỗi đau khi mất một khoản tiền lớn gần gấp đôi niềm vui khi được một khoản tương đương. Vì vậy con người giữ mã lỗ quá lâu và bán mã lãi quá sớm.

BẫyDấu hiệuCách phòng
Sợ lỡ cơ hội (FOMO)Mua vì giá đã tăng nhiều phiên và ai cũng bàn tánChỉ mua khi giá vào vùng định trước
Neo vào giá vốn“Về giá vốn là bán”Hỏi: hôm nay cầm tiền mặt có mua mã này ở giá này không?
Ngại nhận saiMã hỏng câu chuyện vẫn giữ, còn bình quân thêmViết sẵn điều kiện bán và làm theo
Thiên kiến xác nhậnĐã mua thì chỉ đọc tin tốtChủ động tìm lý do mình có thể sai
Tâm lý đám đôngHưng phấn khi thị trường lên, bán tháo khi hoảng loạnQuyết định theo kế hoạch đã viết lúc bình tĩnh
Tự tin thái quáVài lệnh thắng liên tiếp rồi tăng tỷ trọng, vay marginGiữ quy tắc tỷ trọng bất kể vừa thắng hay thua

MẹoThói quen tốt nhất chống lại thiên kiến là viết ra: lý do mua, điều kiện bán, cảm xúc lúc đặt lệnh. Đọc lại sau ba tháng, bạn sẽ học được nhiều hơn mọi cuốn sách.

Ghi nhớ

Điều cốt lõi của bài

  • Thiên kiến là bản năng, ai cũng có; chỉ có kế hoạch mới chống lại được.
  • Giá vốn của bạn không liên quan đến giá trị doanh nghiệp.
  • Viết ra trước, hành động sau.
Kiểm tra

3 câu hỏi nhanh

Chọn đáp án cho tất cả các câu rồi bấm kiểm tra.

Câu 1. “Chờ về giá vốn rồi bán” là biểu hiện của bẫy nào?
Câu 2. Cách phòng thiên kiến xác nhận là?
Câu 3. Sau 5 lệnh thắng liên tiếp, điều nên làm là?

Nội dung giáo dục, không phải khuyến nghị mua bán chứng khoán. Ví dụ số là minh hoạ.