Đầu tư 101 · Bài 12/21 · 9 phút đọc
P/E, P/B và tỷ suất cổ tức
Mục tiêuDùng đúng các bội số định giá phổ biến và tránh những cái bẫy thường gặp.
P/E= Giá ÷ EPSGiá 48.000đ, EPS 4.000đ → P/E 12: bạn trả 12 đồng cho mỗi đồng lợi nhuận một năm. Nghịch đảo 1 ÷ 12 ≈ 8,3% là tỷ suất lợi nhuận, có thể đặt cạnh lãi suất tiền gửi.
P/B= Giá ÷ Giá trị sổ sách mỗi cổ phiếuGiá 48.000đ, giá trị sổ sách 25.000đ → P/B 1,92. Hợp với ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, doanh nghiệp nhiều tài sản.
Tỷ suất cổ tức= Cổ tức tiền mặt một năm ÷ GiáCổ tức 2.000đ, giá 40.000đ → 5%.
Hai bội số nối với nhau qua ROE: P/B = P/E × ROE. Ví dụ trên ROE 16%, 12 × 0,16 = 1,92. P/B cao chỉ đáng trả khi ROE cũng cao: một ngân hàng P/B 2 với ROE 20% có thể rẻ hơn một ngân hàng P/B 1 với ROE 8%.
| Loại doanh nghiệp | Thước đo ưu tiên | Vì sao |
|---|---|---|
| Lợi nhuận ổn định (tiêu dùng, tiện ích) | P/E, tỷ suất cổ tức | Lợi nhuận dự báo được |
| Ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm | P/B đặt cạnh ROE | Tài sản và vốn là cốt lõi kinh doanh |
| Chu kỳ (thép, hoá chất, vận tải) | P/B, vị trí của chu kỳ | Lợi nhuận dao động mạnh làm P/E sai lệch |
| Tăng trưởng nhanh | P/E so với tốc độ tăng EPS | Trả giá cao chỉ hợp lý khi tăng trưởng thật sự đến |
Những cái bẫy
- P/E thấp chưa chắc rẻ: lợi nhuận có thể đang ở đỉnh chu kỳ hoặc có khoản bất thường.
- Doanh nghiệp chu kỳ trông rẻ ở đỉnh, trông đắt ở đáy: vì lợi nhuận cao nhất ở đỉnh.
- So sánh sai chỗ: chỉ so với chính doanh nghiệp đó trong lịch sử và với doanh nghiệp cùng ngành.
- Cổ tức cao bất thường: có thể vì giá đã giảm mạnh do doanh nghiệp gặp vấn đề, cổ tức sắp bị cắt.
Ghi nhớ
Điều cốt lõi của bài
- P/E cho doanh nghiệp lợi nhuận ổn định, P/B cho tài chính và nhiều tài sản.
- P/B = P/E × ROE: giá cao chỉ hợp lý khi hiệu quả cao.
- Một con số rẻ cần được giải thích, không chỉ được ăn mừng.
Bài tập thực hànhChọn hai doanh nghiệp cùng ngành. Tra P/E, P/B, ROE của mỗi bên trong 3 năm. Bên nào đang được định giá hợp lý hơn so với hiệu quả của nó?
Kiểm tra
3 câu hỏi nhanh
Chọn đáp án cho tất cả các câu rồi bấm kiểm tra.
Nội dung giáo dục, không phải khuyến nghị mua bán chứng khoán. Ví dụ số là minh hoạ.