VinQuant
Đầu tư 101 · Bài 8/21 · 9 phút đọc

Đọc báo cáo tài chính cho người mới

Mục tiêuBiết ba báo cáo chính trả lời câu hỏi gì, và cách phát hiện lợi nhuận “trên giấy”.

Báo cáoTrả lời câu hỏiDòng cần xem
Kết quả kinh doanhMột kỳ doanh nghiệp lãi bao nhiêu?Doanh thu thuần → Lợi nhuận gộp → Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh → Lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ
Cân đối kế toánTại một thời điểm, doanh nghiệp có gì và nợ ai?Tiền, phải thu, tồn kho, tài sản cố định; vay ngắn hạn, vay dài hạn; vốn chủ sở hữu
Lưu chuyển tiền tệTiền thật vào ra thế nào?Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, đầu tư, tài chính
Phương trình kế toánTài sản = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữuMọi tài sản đều được tài trợ bằng tiền đi vay hoặc tiền của cổ đông.
Dòng tiền tự do= Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh − Chi mua sắm tài sản cố địnhPhần tiền doanh nghiệp thực sự có thể dùng để trả cổ tức, trả nợ hoặc mở rộng.
Ví dụ · Lãi nhưng không có tiền

Doanh nghiệp X báo lãi sau thuế 500 tỷ, nhưng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm 300 tỷ và khoản phải thu tăng 700 tỷ. Nghĩa là phần lớn lợi nhuận là bán chịu, chưa thu được tiền. Nếu kéo dài nhiều năm, đây là cờ đỏ.

Cách đọc cho người mới

  • Đọc báo cáo hợp nhất, ưu tiên báo cáo năm đã kiểm toán và bán niên đã soát xét.
  • Nhìn xu hướng 3–5 năm, không nhìn một quý riêng lẻ.
  • Tách lợi nhuận cốt lõi khỏi khoản bất thường: thanh lý tài sản, hoàn nhập dự phòng, lãi đánh giá lại.
  • Đọc thuyết minh và ý kiến kiểm toán; ý kiến ngoại trừ là điều cần tìm hiểu kỹ.
Ghi nhớ

Điều cốt lõi của bài

  • Kết quả kinh doanh cho biết lãi; lưu chuyển tiền tệ cho biết lãi có thành tiền không.
  • Tài sản = Nợ + Vốn chủ: biết doanh nghiệp lớn lên bằng tiền của ai.
  • Đọc xu hướng nhiều năm, tách khoản bất thường.

Bài tập thực hànhTải báo cáo tài chính năm gần nhất của một doanh nghiệp bạn quan tâm. Ghi lại: doanh thu, lợi nhuận sau thuế, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, nợ vay, vốn chủ sở hữu của 3 năm.

Kiểm tra

3 câu hỏi nhanh

Chọn đáp án cho tất cả các câu rồi bấm kiểm tra.

Câu 1. Báo cáo nào cho biết lợi nhuận có thực sự thu được tiền hay không?
Câu 2. Dòng tiền tự do bằng?
Câu 3. Lợi nhuận tăng mạnh nhờ bán một mảnh đất. Nên hiểu thế nào?

Nội dung giáo dục, không phải khuyến nghị mua bán chứng khoán. Ví dụ số là minh hoạ.