VinQuant
Đầu tư 101 · Bài 4/21 · 7 phút đọc

Thị trường chứng khoán vận hành ra sao

Mục tiêuBiết các bên tham gia, các sàn giao dịch và các chỉ số chính của thị trường Việt Nam.

Thị trường sơ cấp là nơi doanh nghiệp phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO) hoặc phát hành thêm; tiền chảy vào doanh nghiệp. Thị trường thứ cấp là nơi nhà đầu tư mua bán với nhau trên sàn; tiền chảy từ người mua sang người bán, không vào doanh nghiệp.

Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước
Cơ quan quản lý, cấp phép, giám sát và xử phạt.
Sở Giao dịch Chứng khoán
Tổ chức giao dịch, gồm HOSE (TP.HCM) và HNX (Hà Nội); HNX vận hành cả UPCoM.
Tổng công ty Lưu ký (VSDC)
Lưu ký chứng khoán, bù trừ và thanh toán giao dịch.
Công ty chứng khoán
Nơi bạn mở tài khoản, đặt lệnh, vay margin; nhận phí môi giới.
SànDoanh nghiệpĐiều kiệnBiên độ giá thông thường
HOSELớn, phần lớn vốn hoá thị trườngCao nhất±7%
HNXVừa và nhỏTrung bình±10%
UPCoMChưa niêm yếtThấp nhất±15%

Các chỉ số

  • VN-Index: đại diện toàn bộ cổ phiếu trên HOSE, tính theo vốn hoá. Mã vốn hoá lớn ảnh hưởng nhiều hơn.
  • VN30: 30 mã lớn, thanh khoản cao nhất trên HOSE; là cơ sở của hợp đồng tương lai và nhiều quỹ ETF.
  • HNX-Index, UPCoM-Index: chỉ số của hai sàn còn lại.

Chỉ số tăng không có nghĩa là mọi mã đều tăng. Vài mã vốn hoá lớn có thể kéo chỉ số đi lên trong khi phần lớn cổ phiếu giảm.

Lưu ýQuy định về biên độ, giờ giao dịch, loại lệnh có thể thay đổi theo từng thời kỳ. Số liệu trong bài đúng tại thời điểm biên soạn; luôn kiểm tra trên ứng dụng của công ty chứng khoán.

Ghi nhớ

Điều cốt lõi của bài

  • Mua bán trên sàn là giao dịch giữa các nhà đầu tư với nhau.
  • HOSE, HNX, UPCoM khác nhau về quy mô doanh nghiệp và biên độ giá.
  • VN-Index phản ánh chung, không phản ánh từng mã.
Kiểm tra

3 câu hỏi nhanh

Chọn đáp án cho tất cả các câu rồi bấm kiểm tra.

Câu 1. Bạn mua 1.000 cổ phiếu trên HOSE. Tiền của bạn đi đâu?
Câu 2. VN30 là gì?
Câu 3. Cổ phiếu trên UPCoM so với HOSE thường thế nào?

Nội dung giáo dục, không phải khuyến nghị mua bán chứng khoán. Ví dụ số là minh hoạ.