VinQuant
Phân tích cơ bản · Bài 6/12 · 8 phút đọc

Sức khoẻ tài chính và khả năng trả nợ

Mục tiêuĐánh giá doanh nghiệp có đủ sức vượt qua giai đoạn khó khăn hay không.

Chỉ sốCách tínhÝ nghĩa
Thanh toán hiện hànhTài sản ngắn hạn ÷ Nợ ngắn hạnKhả năng trả nợ đến hạn trong năm
Thanh toán nhanh(Tài sản ngắn hạn − Tồn kho) ÷ Nợ ngắn hạnNhư trên nhưng loại tồn kho khó bán
Nợ vay ròng ÷ EBITDA(Vay − Tiền và tương đương) ÷ EBITDABao nhiêu năm lợi nhuận trước lãi, thuế, khấu hao để trả hết nợ ròng
Khả năng trả lãiEBIT ÷ Chi phí lãi vayLợi nhuận hoạt động gấp bao nhiêu lần tiền lãi
Nợ vay ÷ Vốn chủTổng vay ÷ Vốn chủ sở hữuMức phụ thuộc vào tiền đi vay
  • Ngưỡng an toàn khác nhau theo ngành: tiện ích có dòng tiền ổn định chịu được nợ cao hơn doanh nghiệp chu kỳ.
  • Xem lịch đáo hạn: nhiều trái phiếu, khoản vay đến hạn cùng lúc trong năm khó khăn là rủi ro lớn.
  • Nợ ngắn hạn tài trợ cho tài sản dài hạn (dự án, nhà máy) là sự lệch kỳ hạn nguy hiểm.

Chấm điểm sức khoẻ: ý tưởng F-Score

Giáo sư Joseph Piotroski đề xuất chấm 9 tiêu chí đạt/không đạt, chia ba nhóm: khả năng sinh lời (lợi nhuận dương, CFO dương, ROA tăng, CFO lớn hơn lợi nhuận), đòn bẩy và thanh khoản (nợ dài hạn giảm, thanh toán hiện hành tăng, không phát hành thêm cổ phiếu) và hiệu quả hoạt động (biên gộp tăng, vòng quay tài sản tăng). Điểm càng cao, sức khoẻ càng cải thiện.

Lưu ýDoanh nghiệp mất khả năng trả nợ thì cổ đông có thể mất gần hết vốn, dù doanh nghiệp từng rất có lãi. Sức khoẻ tài chính là bộ lọc loại trừ đầu tiên.

Ghi nhớ

Điều cốt lõi của bài

  • Khả năng trả lãi và nợ ròng/EBITDA đo sức chịu đựng khi lợi nhuận giảm.
  • Lịch đáo hạn và lệch kỳ hạn quan trọng không kém tổng nợ.
  • Chấm điểm nhiều tiêu chí đơn giản giúp phát hiện xu hướng xấu đi.
Kiểm tra

3 câu hỏi nhanh

Chọn đáp án cho tất cả các câu rồi bấm kiểm tra.

Câu 1. EBIT 300 tỷ, chi phí lãi vay 150 tỷ. Khả năng trả lãi là?
Câu 2. Vì sao thanh toán nhanh loại tồn kho ra?
Câu 3. Dùng vay ngắn hạn để xây nhà máy 5 năm mới có doanh thu là?

Nội dung giáo dục, không phải khuyến nghị mua bán chứng khoán. Ví dụ số là minh hoạ.